Jak przetrwać upały, czyli trochę o fasonach i tkaninach

Powszechnie uważa się, że najlepsza ochrona przed upałem, to jak najkrótsze elementy garderoby i naturalne tkaniny. Na ulicach dominują krótkie szorty, klapki, koszule z krótkimi rękawami zakładane nawet do garnituru.

Krótkie rękawy, szorty i maksymalne odsłonięcie części ciała nie zawsze się sprawdzi. Szczególnie dotyczy to sytuacji, gdy przebywamy na słońcu. Temperatura na słońcu dochodzi do 50 stopni Celsjusza i jeśli ciało nie jest osłonięte warstwą materiału, to promienie słoneczne oddziałują bezpośrednio na skórę. Przy tak dużej różnicy temperatur pomiędzy skórą (36-37 stopni), a temperaturą tuż przy skórze (50 stopni), naturalną reakcją organizmu jest wydzielanie potu. Jeśli mamy na sobie warstwę materiału, to przynajmniej część promieni słonecznych jest ?zatrzymywana? przez ubranie. Duże znaczenie ma tutaj kolor tkaniny/dzianiny. Jak wiadomo im jaśniejszy, tym oddziaływanie promieni słonecznych jest mniej uciążliwe. Zatem wbrew pozorom, długi rękaw, czy długie spodnie mogą być naszym sprzymierzeńcem. Oczywiście istotny jest rodzaj tkaniny a także fason ubrania, ale o tym za chwilę.

FASON
Wielu mężczyzn w okresie letnim chętnie wybiera ubrania luźniejsze, nieprzylegające mocno do ciała. Ma to znaczenie nie tylko dla komfortu ruchów i poczucia luzu, ale także daje komfort termiczny. Powietrze, które znajduje się pomiędzy tkaniną a ciałem jest świetnym izolatorem przed wysoką temperaturą tkaniny, na którą działają promienie słoneczne. Jeśli fason jest mocno dopasowany, to nagrzana słońcem tkanina bardzo szybko przekazuje ciepło na skórę, a skóra reaguje wydzielaniem potu. Jest to szczególnie zauważalne przy kołnierzyku zapiętej koszuli i przy mankietach. Tkanina ściśle przylega do ciała i skóra często jest tam zaczerwieniona i spocona.

TKANINY
Powszechnie uważa się, że na największe upały najlepsze są naturalne tkaniny/dzianiny i po części jest to prawdą. Tylko, że mało kto zwraca uwagę na gramaturę i splot. Modelowa tkanina na lato powinna zapewniać komfort ciału poprzez swobodną wymianę powietrza i odprowadzanie wilgoci z powierzchni skóry. Musi to być zatem tkanina przewiewna i o dużej higroskopijności ? zdolności pochłaniania wilgoci. Zdecydowanie największy komfort dają tkaniny o splocie płóciennym. Poniższy schemat przedstawia przekrój tkaniny o takim splocie.

Typowa tkanina o splocie płóciennym, to len. W połączeniu z dużą higroskopijnością tej tkaniny, można o niej bez wątpienia powiedzieć, że jest to jedna z najlepszych tkanin na lato. Oczywiście zdarzają się także lny gęsto tkane, ale to raczej rzadkość. Z lnu szyje się koszule, spodnie, marynarki, kurtki. Z racji tego, że len łatwo ulega zagnieceniom, to bardzo często jest on dodatkiem do tradycyjnych tkanin garniturowych ? wełny wysokoskrętne.

Znacznie rzadziej spotyka bawełny o splocie płóciennym. Wynika to z tego, że przędza bawełniana nie jest tak sztywna jak wełna czy len i trudno jest uzyskać luźno tkaną strukturę z nieusztywnionej przędzy bawełnianej. Tkanina taka byłaby podatna na rozciąganie i deformację.

Splot płócienny przypomina nieco struktura bawełny oxford. Tu również osnowa i wątek krzyżują się na zmianę, ale są ściślej tkane niż przy lnie. Koszule z bawełny oxford pozornie sprawiają wrażenie grubych i mięsistych, a więc typowo jesienno-zimowych, ale z własnego doświadczenia mogę potwierdzić, że to tylko pozory. Kilka dni temu z konieczności (wszystkie koszule lniane były w praniu) założyłem białą koszulę z długim rękawem z bawełny oxford na 35 stopniowy upał. Okazało się, że komfort termiczny był bardzo dobry nawet na palącym słońcu. Z jednej strony ta dość gruba bawełna blokowała dostęp promieni słonecznych do ciała, z drugiej strony struktura płócienna powodowała, że skóra swobodnie oddychała. Na podobny komfort nie ma co liczyć przy pozornie cieńszych koszulach wykonanych z typowych tkanin koszulowych jak popelina czy batyst. Choć same włókna tych tkanin są znacznie cieńsze niż przy bawełnie oxford, to ich struktura jest ściśle tkana i powietrze z większą trudnością przepływa przez taką tkaninę.

Ciekawym rodzajem bawełny na duże upały jest tzw. seersucker. Jest to cienka bawełna o charakterystycznej ?gniecionej? fakturze, w regularne dość drobne prążki. Klasyczny seersucker ma prążki w kolorze niebieskim, ale coraz częściej producenci wykorzystują szerszą paletę barw, jednak ?tło? jest zawsze białe. W Stanach Zjednoczonych jest to jedna z najpopularniejszych letnich tkanin, w Europie raczej rzadko spotykana. Tkanina sursucker nie wymaga prasowania.

KONSTRUKCJA
Przy marynarkach i spodniach warto też zwrócić uwagę na konstrukcję i rodzaj podszewki. Poliestrowe podszewki i masywne konstrukcje klejone flizelinowe znacząco ograniczą komfort termiczny, nawet jeśli tkanina zewnętrzna będzie przewiewna i lekka. Najlepiej szukać marynarek bez wewnętrznej konstrukcji i z podszewką tylko w rękawach.

Najlepszym testem na sprawdzenie przewiewności danej rzeczy jest przyłożenie jej do ust i wpuszczenie i wypuszczanie powietrza (metoda, której pisał Vislav). Jeśli tkanina/dzianina nie będzie stawiać oporu dla powietrza, to jest spora szansa, że sprawdzi się przy dużych upałach. Oczywiście trzeba uważać na tkaniny poliestrowe, bo test z powietrzem wypadnie przy nich pozytywnie, natomiast są to tkaniny o znikomej higroskopijności, więc nie spełnią swojej roli.